Jak zakładać warstwy na zewnątrz

Palące letnie słońce, jesienne zamiecie, śnieżyce, wiosenne burze. Nasze ciała przechodzą ciężki okres w górach. Muszą radzić sobie nie tylko z wysiłkiem fizycznym, ale także ze zmiennymi warunkami i często z żywiołami. Nie ulega wątpliwości, że odpowiednia odzież pomoże cieszyć się ładnymi dniami lub przetrwać kaprysy pogody. Przyjrzyjmy się zatem, co wybrać i jak prawidłowo układać warstwy, by niepotrzebnie się nie przegrzać lub wręcz przeciwnie - nie dygotać z zimna.

Pierwsza warstwa - bielizna funkcjonalna

Pierwsza warstwa, która jest noszona bezpośrednio na skórze, powinna odprowadzać pot, aby powierzchnia ciała była przyjemna i sucha, szybko wysychać i wreszcie być bezzapachowa. Poza tym nie powinniśmy nawet wiedzieć, że mamy ją na sobie, więc materiał musi być wygodny, a krój nigdy nie ograniczać swobody ruchów.

Istnieje kilka podstawowych wyborów. Pierwszy z nich to cholewki wykonane z tkanin syntetycznych, które wyróżniają się odprowadzaniem potu i szybkością schnięcia, ale z drugiej strony szybciej "śmierdzą" i stają się nieprzyjemnie zimne, gdy są mokre. To sprawia, że nadają się do krótkotrwałego użytku w wymagających aktywnościach aerobowych, takich jak bieganie czy jazda na rowerze.

Alternatywą dla syntetyków są włókna naturalne, w szczególności sprawdzona wełna merino. Nie tylko jest bardzo wygodna w noszeniu, dobrze oddycha i odprowadza pot, ale także nie zatrzymuje zapachów i nie wymaga częstego prania. Schnie nieco wolniej, ale nie marznie tak bardzo. Może być używana wszędzie tam, gdzie nie spodziewasz się tak dużo ruchu, tj. podczas podróży, wędrówek, VHT lub wspinaczki. Wytrzymałość materiału dobieramy w zależności od warunków. Na gorące letnie dni odpowiednie są gramatury od 100 do 150 g/m2, natomiast na chłodniejsze dni około 200 g/m2.

Warto również wspomnieć o świetnej funkcjonalnej odzieży włoskiej marki UYN, z minimalną ilością szwów i strukturą 3D, która pozwala na umieszczenie różnych oddychających lub izolujących paneli w różnych częściach ciała. Wykonana jest z organicznego włókna NATEX, produkowanego z oleju rycynowego. Jest ono o 25% lżejsze od standardowego nylonu i o 50% szybsze w suszeniu. Jest bardzo przyjemny w dotyku i dobrze się nosi.

Druga warstwa - przyjemna i ciepła

Drugą, ciepłą warstwę zakładamy na warstwę bazową po prostu po to, by było nam ciepło. Z tego powodu powinna ona dobrze izolować, czyli zatrzymywać ciepło wytwarzane przez nasze ciało, a jednocześnie odpowiednio oddychać. Ponownie możemy sięgnąć po włókna syntetyczne lub naturalne. Lekkie tkaniny syntetyczne, takie jak popularny Polartec Power Stretch, nie chłoną tak bardzo wilgoci. Skutecznie odprowadzają pot i bardzo szybko schną. Są szczotkowane i bardzo przyjemne w dotyku od wewnątrz, gładkie na zewnątrz, odporne na uszkodzenia mechaniczne i częściowo wiatroszczelne.

Niektóre materiały syntetyczne idą o krok dalej w swoich i tak już doskonałych właściwościach. Na przykład Technostretch Grid Fleece ma siatkę o mniejszej gęstości splotu, która zapewnia mu doskonałą oddychalność. Lekka i bardzo pakowna izolacja Polartec Alpha osiąga ekstremalne wartości w tej dziedzinie. Jest ona często używana w połączeniu z tkaniną zewnętrzną, która chroni użytkownika przed działaniem wiatru.

Jeśli chodzi o włókna naturalne, to najczęściej spotykamy się ze wspomnianą wełną merino, tym razem w wyższych gramaturach powyżej 200 g/m2. Takie egzemplarze są wygodne w noszeniu, dobrze oddychają i izolują nawet gdy są mokre, ale są zazwyczaj cięższe i bardziej masywne, więc zajmują nieco więcej miejsca w plecaku. Z drugiej strony, produkcja odzieży wełnianej jest przyjazna dla środowiska.

Trzecia warstwa - odzież wiatroszczelna

Trzecia, izolacyjna warstwa składa się z materiałów określanych wspólnym mianem softshell, które mają za zadanie odprowadzać pot i chronić przed niesprzyjającą pogodą. Odporność na przepływ powietrza jest priorytetem, ale uwzględniono również pewien stopień hydrofobowości. Ponadto muszą być w stanie wytrzymać nieostrożne obchodzenie się, zapewniać wystarczający komfort i nie utrudniać ruchów. Połączenie tych pozornie niekompatybilnych właściwości sprawia, że cholewki wykonane z tych tkanin są wszechstronnymi partnerami, którzy z honorem znoszą różne warunki pogodowe.

Zasadniczo możemy wybierać pomiędzy softshellami membranowymi i niemembranowymi. Te pierwsze składają się z zewnętrznej tkaniny laminowanej materiałem membranowym i wewnętrznej podszewki. Zapewnia doskonałą ochronę przed wiatrem i dobrze radzi sobie z deszczem. Charakteryzuje się nieco gorszą oddychalnością, więc jest bardziej odpowiedni do aktywności zimowych, takich jak turystyka piesza, wędrówki w rakietach śnieżnych lub skitouring. Wersja bez membrany, z podszewką lub bez, wyróżnia się wyjątkową odpornością na wiatr i doskonałą oddychalnością, co wynika z braku dodatkowej warstwy. Cholewka jest zazwyczaj hydrofobowa, więc bez problemu poradzi sobie z lekką mżawką lub lekkim deszczem. Połączenie tego wszystkiego tworzy praktyczną mieszankę, którą można nosić przez cały rok i do wielu różnych aktywności.

Czwarta warstwa - odzież chroniąca przed zimnem

Czwartą warstwą ocieplenia jest odzież wierzchnia, której zadaniem jest ochrona przed zimnem, zwłaszcza podczas postojów, czy to w ciągu dnia na przekąskę, czy wieczorem podczas przemieszczania się po namiocie, przygotowywania kolacji lub oglądania zachodu słońca. Grube kurtki odłóżmy tym razem na bok, gdyż zdecydowanie częściej będziemy korzystać z lekkich elementów, swetrów puchowych lub syntetycznych. Takie kurtki są lekkie i bardzo pakowne, co oznacza, że można je zabrać niemal wszędzie. Mogą zapewnić ciepło podczas jednodniowej wycieczki lub tygodniowej wyprawy.

Jeśli spojrzymy na wypełnienie, puch wyraźnie odgrywa rolę, zapewniając większy komfort termiczny przy mniejszej wadze i mniejszej objętości. Jego jedyną wadą jest to, że nie radzi sobie dobrze z wodą. Gdy jest mokry, drastycznie traci swoje właściwości izolacyjne. Jest częściowo chroniony przed zamoczeniem dzięki hydrofobowej obróbce zewnętrznego materiału kurtki, ale mimo to należy zachować ostrożność podczas jego używania.

Materiały syntetyczne nie są tak wymagające w utrzymaniu, izolują do pewnego stopnia nawet gdy są mokre i szybko schną, ale z drugiej strony są cięższe i zajmują więcej miejsca w plecaku po spakowaniu.

Piąta warstwa - na najtrudniejsze warunki pogodowe

Piąta warstwa wchodzi do gry, gdy niebo staje się zachmurzone i zaczyna padać deszcz lub nadchodzi burza śnieżna lub jedno i drugie. Wodoodporna odzież tworzy rodzaj zbroi, która chroni nas przed żywiołami. Nie jest to łatwe, ponieważ musi robić dwie zasadniczo sprzeczne rzeczy. Z jednej strony woda lejąca się z nieba nie może dostać się do środka, z drugiej wilgoć transportowana z ciała przez inne warstwy musi wydostać się na zewnątrz.

Nie będziemy zajmować się powłoką, ponieważ jej parametry po prostu nie spełniają tego, co opisaliśmy powyżej. Jest dość tania, ale w wyżej wymienionych parametrach pozostaje nieco w tyle. Ci, którzy myślą o tym poważnie, sięgną po zaawansowane membrany, które działają na zasadzie różnej przepuszczalności różnych stanów skupienia wody. Pozwalają one swobodnie przepływać gazom, natomiast uniemożliwiają przedostawanie się cieczy z zewnątrz. W praktyce wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje materiałów: porowate i nieporowate. Te pierwsze są pełne małych otworów, przez które może przedostać się para wodna, ale nie kropla. Drugi jest stały, ale absorbuje cząsteczki wody od wewnątrz i transportuje je na zewnątrz tkaniny poprzez dyfuzję, gdzie odparowują.

Wybierając kurtkę membranową, podobnie jak w przypadku innych elementów wyposażenia, zastanów się, w jakich warunkach będziesz ją najczęściej nosić. Lekkie i wysoce oddychające modele świetnie sprawdzają się podczas nocnych wypadów i aktywności aerobowych, takich jak bieganie w terenie. Nie są one jednak zbyt dobre do długotrwałego użytkowania, takiego jak wielodniowe górskie przejścia graniowe, podczas których można chodzić godzinami w deszczu. Może to skutkować przedostawaniem się wilgoci pod naciskiem pasków naramiennych, dlatego lepiej sięgnąć po bardziej wytrzymałe modele dwu- i trzywarstwowe.

Jeśli zamierzasz używać swojej wodoodpornej odzieży do pieszych wędrówek, via ferrat, a nawet wspinaczki, wybierz trójwarstwowe elementy, które wytrzymają kontakt ze skałą, lodem lub zmrożonym śniegiem. Upewnij się, że kaptur jest kompatybilny z kaskiem, możesz wygodnie naciągnąć kaptur na kask lub nosić kaptur pod kaskiem i że możesz wygodnie dostać się do kieszeni, nawet jeśli nosisz uprząż. Są to szczegóły, które znacznie ułatwiają życie w górach. Sprawdź również produkty z kolekcji Patagonia.