OSMO od NEMO Equipment: Dla lepszych namiotów!

W ostatnich latach rozwój materiałów outdoorowych skupia się wokół jednego kluczowego zagadnienia: jak poprawić wydajność bez zwiększania obciążenia środowiska. Właśnie w dziedzinie tkanin namiotowych przez długi czas wydawało się to problemem nierozwiązywalnym. Albo mieliśmy doskonałą wytrzymałość i niską wagę, albo bardziej przyjazne dla środowiska obróbki chemiczne i mniejszy wpływ na planetę. Połączenie tych kryteriów wydawało się jednak niemożliwe.

Firma NEMO Equipment kieruje się zasadą, że każdy produkt wprowadzany na rynek musi być przełomowy, nowy, lepszy – czymś, co przesuwa granice segmentu rynkowego jeszcze dalej. Tak właśnie narodziło się OSMO. W przypadku materiałów namiotowych problem leżał dokładnie pomiędzy dwoma materiałami – poliestrem i nylonem.

Nylon

Nylon jest bardzo wytrzymały przy niskiej gramaturze. Dlatego często stosuje się go w namiotach lekkich i ultralekkich. Ma jednak jedną zasadniczą wadę: gdy ulegnie zawilgoceniu, ma tendencję do rozciągania się. W praktyce oznacza to, że nawet dobrze napięty tropik może po deszczu ulec rozluźnieniu, zacząć się zwisać i gorzej odprowadzać wodę oraz chronić przed wiatrem.

Poliester

Poliester to zupełnie inna para kaloszy. Ten materiał zachowuje swój kształt nawet po zamoczeniu, ale jeśli chcemy, by był cienki i lekki, traci na wytrzymałości. Ogólnie można powiedzieć, że w porównaniu z nylonem jest również bardziej odporny na promieniowanie ultrafioletowe.

Ekologia

Po trzecie pojawił się kolejny problem, tym razem o charakterze środowiskowym. Wodoodporność tkanin przez długi czas zapewniano za pomocą per- i polifluorowanych związków chemicznych, które jednak w ogóle nie sprzyjają zdrowemu środowisku (potocznie nazywane są one również „wiecznymi chemikaliami”, ponieważ w rzeczywistości nie istnieje niezawodny sposób na ich usunięcie). Do substancji problematycznych należały również środki zmniejszające palność. Co prawda potrafiły one w pewnym stopniu chronić cię w razie pożaru, ale dla zdrowia i przyrody nie wniosły nic dobrego. Dlatego firma NEMO nie zastosowała żadnej z tych substancji, a ponadto wyprodukowała swoją serię OSMO w 100% z włókien pochodzących z recyklingu.

Czym jest OSMO i dlaczego jest inne

W związku z tym firma NEMO skupiła się na tych trzech problemach i opracowała własną tkaninę namiotową, którą nazwała OSMO. Łączy ona włókna poliestrowe i nylonowe w strukturze kompozytowej, tworząc jedną tkaninę typu ripstop. Celem jest wykorzystanie wytrzymałości nylonu i stabilności kształtu poliestru w jednym materiale.

Taka tkanina namiotowa ma kilka zasadniczych zalet:

• nawet 3-krotnie mniejsza rozciągliwość na mokro niż w przypadku zwykłych nylonowych tkanin namiotowych
• 5-krotnie dłuższa trwałość powłoki hydrofobowej
• o 20% większa wytrzymałość przy mniejszej gramaturze

Istotne jest jednak również to, w jaki sposób osiąga się te właściwości. OSMO jest produkowane bez zbędnych substancji chemicznych. Nie zawiera żadnych substancji per- i polifluorowanych (jest wolne od PFAS). Ponadto jest on wytwarzany w 100% z włókien pochodzących z recyklingu, przyczyniając się w ten sposób do gospodarki o obiegu zamkniętym. Firma NEMO całkowicie zrezygnowała z chemicznych środków zmniejszających palność, jednak materiał ten nadal spełnia wymogi bezpieczeństwa. Szczerze mówiąc, i tak nie powinniśmy używać otwartego ognia ani kuchenki w namiocie.

Jak działa OSMO?

Kluczem do sukcesu jest sama konstrukcja tkaniny. Włókna poliestrowe są odporne na wodę i nie wchłaniają jej, dzięki czemu materiał pozostaje suchy i stabilny nawet bez agresywnych obróbek chemicznych. Dzięki temu firma NEMO mogła w rzeczywistości pominąć cały etap produkcji, nie idąc przy tym na żadne kompromisy. Wynikiem tego nie jest „w miarę działająca ekologiczna alternatywa”, ale w pełni funkcjonalny materiał o wysokich parametrach.

Dobry namiot musi między innymi dobrze zachowywać swój kształt. Jeśli tropik po deszczu się rozluźni, może przykleić się do namiotu wewnętrznego, gorzej się wietrzyć, głośniej trzepotać na wietrze, a nawet zatrzymywać wodę. Natomiast stabilnie napięty tropik lepiej odprowadza deszcz, mniej trzepocze na wietrze i zmniejsza obciążenie szwów, punktów napinających oraz konstrukcji. To jedna z głównych praktycznych zalet systemu OSMO. Po deszczowej nocy namiot mniej się „osiada”, a użytkownik nie musi tak często ponownie napinać linek. W rzeczywistych warunkach pogodowych ma to ogromne znaczenie. Różnicy nie da się bowiem dostrzec jedynie na podstawie wyników laboratoryjnych, ale przede wszystkim podczas wielodniowych opadów, wilgoci, wiatru i wielokrotnego pakowania mokrego namiotu.

Z ekologicznego punktu widzenia kluczowa jest również długa żywotność produktu – najbardziej ekologiczny sprzęt to taki, którego nie musimy szybko wymieniać. Jeśli namiot dłużej zachowuje swoją funkcjonalność, oznacza to mniej odpadów, mniej nowej produkcji i mniejsze ogólne obciążenie środowiska. W przypadku OSMO firma NEMO kładzie nacisk właśnie na długotrwałą wytrzymałość.

Czym jest hydroliza i dlaczego stanowi problem w przypadku namiotów

OSMO może pochwalić się znacznie lepszą odpornością na hydrolizę niż inne materiały. Hydroliza to proces chemiczny, w którym wilgoć stopniowo niszczy niektóre warstwy polimerowe i powłoki. W przypadku namiotów zjawisko to występuje głównie u starszych lub źle przechowywanych materiałów. Typowymi objawami są lepka powierzchnia, mięknięcie, kruszenie się powłoki lub nieprzyjemny chemiczny zapach.

Wyższa odporność na hydrolizę jest zatem kluczową zaletą. Nie chodzi tu tylko o szczegół techniczny, ale o praktyczną trwałość namiotu. Materiał, który dłużej zachowuje swoje właściwości, ma wyższą wartość użytkową, a jednocześnie jest bardziej sensowny z ekologicznego punktu widzenia.

Dlaczego OSMO nie potrzebuje ekstremalnie wysokiego słupa wody?

Wybierając namiot, klienci często porównują przede wszystkim wartość słupa wody. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że namiot z tropikiem o wartości 3 000 lub 5 000 mm musi być automatycznie lepszy niż namiot o wartości 1 200 lub 1 500 mm. Jednak nie jest to takie proste. Słup wody określa, jakiemu statycznemu ciśnieniu wody materiał wytrzyma, zanim zacznie przepuszczać wodę. Jest to ważna informacja, ale nie mówi wszystkiego. Nie uwzględnia na przykład jakości konstrukcji, stabilności tropiku w stanie mokrym, wytrzymałości tkaniny, jakości szwów, trwałości powłoki w czasie ani ogólnej trwałości materiału.

Wyższa wartość słupa wody nie oznacza automatycznie większej odporności. Większa ilość powłoki może obciążać materiał, usztywniać go, a w niektórych przypadkach nawet pogorszyć jego odporność na rozdarcie, ponieważ tropik musi wytrzymać dynamiczne obciążenia spowodowane wiatrem i punktami napinającymi. Innymi słowy: wyższa wartość nie zawsze oznacza lepszy namiot. W przypadku wysokiej jakości lekkich namiotów dąży się do osiągnięcia równowagi między wodoodpornością, wytrzymałością, masą, elastycznością i trwałością. Właśnie tutaj widać, że wysokiej jakości namiot to nie tylko suma kilku parametrów w tabeli. Ważne jest, jak współdziałają ze sobą materiał, konstrukcja, krój tropiku, wentylacja, szwy, drążki i punkty mocowania.

Gdzie znajdziemy OSMO?

Obecnie firma NEMO stosuje OSMO w całej swojej gamie namiotów, od modeli ultralekkich po bardziej komfortowe schronienia. Znajdziemy go w modelach przeznaczonych do turystyki, backpackingu, bikepackingu i lekkich podróży. OSMO odgrywa kluczową rolę na przykład w namiotach trzysezonowych:

• Hornet OSMO, Hornet Elite OSMO – ultralekki namiot do długodystansowych wędrówek i dla minimalistów
• Dragonfly OSMO – zrównoważony stosunek niskiej wagi, przestronności i praktyczności
• Dragonfly OSMO Bikepack – wersja przeznaczona do turystyki rowerowej
• Dagger OSMO – wygodniejszy, lekki namiot z większą przestrzenią wewnętrzną i bardzo dobrym stosunkiem wagi do komfortu użytkowania

W przypadku tych modeli OSMO to nie tylko część nazwy, ani chwyt marketingowy. To jeden z głównych elementów, który wpływa na zachowanie namiotu podczas deszczu, wiatru, a także przy długotrwałym użytkowaniu.

Podsumowanie

OSMO nie jest rewolucyjne tylko pod względem jednego parametru. Jego zalety polegają na kombinacji właściwości, które mają znaczenie w rzeczywistym użytkowaniu: mniej się rozciąga w stanie mokrym, dłużej zachowuje hydrofobowość, jest wytrzymałe, lekkie, wykonane w 100% z włókien pochodzących z recyklingu i nie zawiera szkodliwych substancji chemicznych.

Wysokiej jakości namiotu nie rozpoznaje się wyłącznie po najwyższym słupie wody. Ważna jest ogólna równowaga między wodoodpornością, wagą, wytrzymałością, stabilnością materiału i trwałością. I właśnie w tym tkwi główna siła materiału OSMO: nie jest to kompromis między wydajnością a zrównoważonym rozwojem, ale próba połączenia obu tych cech w jednym funkcjonalnym materiale.